Over de gemeenteraad

In deze korte animatie wordt uitgelegd hoe de gemeenteraad werkt. Hoe wordt de gemeenteraad gekozen? Wie kiest de wethouders? Waar is de gemeente eigenlijk allemaal voor verantwoordelijk?

De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente. Samen met het college van burgemeester en wethouders vormt de gemeenteraad het bestuur van de gemeente.
De gemeenteraad van Stein heeft 19 leden. De leden van de raad worden elke 4 jaar door de Steinse bevolking gekozen.

De gemeenteraad vergadert volgens een vastgesteld vergaderschema.
De burgemeester is voorzitter. Tijdens de vergadering neemt de gemeenteraad besluiten, worden actuele onderwerpen besproken en worden ophelderende vragen gesteld aan het college en aan elkaar. Besluiten gaat bij meerderheid van stemmen. Het college stemt niet mee.
Een raadsvergadering verloopt volgens bepaalde regels. Deze staan in het reglement van orde.
Raadsvergadering zijn in de regel openbaar. U kunt de vergadering dus vanaf de tribune volgen. Ze worden ook live uitgezonden via internet.

Raadsleden zijn de gekozen volksvertegenwoordigers. Zij nemen besluiten in de gemeenteraad.
Burgerleden zijn niet gekozen. Zij zijn benoemd op basis van een voordracht van hun fractie. Burgerleden ondersteunen de fracties bij het raadswerk, leggen de eed of belofte af en kunnen in de beeldvormende vergadering het woord voeren.

De raadsleden van een zelfde partij vormen een fractie.

De beeldvormende vergadering bestaat uit raadsleden en commissieleden (niet zijnde raadsleden) van elke politieke partij die in de gemeenteraad is vertegenwoordigd.

Een fractievoorzitter is de leider van zijn of haar fractie in de gemeenteraad.

Dit kan op verschillende manieren:
1. Door contact op te nemen met een raadslid. Kijk voor de contactgegevens van onze raadsleden bij 'Wie is wie'.

2. Door een brief ter attentie van de gemeenteraad te sturen naar info@gemeentestein.nl.
We plaatsen uw brief als ingekomen stuk op de agenda van de raad. Uw brief wordt voor kennisneming aan de raad voorgelegd of doorgestuurd naar het college van burgemeester en wethouders voor beantwoording.

3. Indien uw onderwerp geagendeerd is voor een beeldvormende of oordeelsvormende vergadering kunt u gebruikmaken van het inspreekrecht. U moet dit uiterlijk 24 uur voorafgaand aan de vergadering melden via griffie@gemeentestein.nl. U krijgt dan 5 minuten de tijd om de raad toe te spreken.

4. Het sprekersplein
Dit is het moment waarop in de beeldvormende vergadering burgers in de gelegenheid worden gesteld hun standpunt kenbaar te maken en te wisselen over onderwerpen die wel en niet op de agenda staan.

Indien u hiervan gebruikt wenst te maken moet u dit uiterlijk 24 uur voorafgaand aan de vergadering kenbaar maken via griffie@gemeentestein.nl. U krijgt dan 5 minuten de tijd om de raad toe te spreken.
Het woord kan niet gevoerd worden over:
a. onderwerpen waarbij sprake is of was van een geschil tussen een burger en de gemeente;
b. een besluit van het gemeentebestuur waartegen bezwaar en beroep openstaat of heeft opengestaan;
c. benoemingen, keuzen, voordrachten of aanbevelingen van personen;
d. een gedraging waarover een klacht ex artikel 9:1 van de Algemene wet bestuursrecht kan of kon worden ingediend;

Kijk voor de actuele vergaderdata bij 'Vergaderingen'.
https://stein.bestuurlijkeinformatie.nl/calendar

Ja, beeldvormende bijeenkomsten- en raadsvergaderingen zijn in beginsel openbaar. In de raadzaal is er een publieke tribune. Gebruik hiervoor de zij-ingang van het gemeentehuis.

U hoeft zich niet voorafgaand aan te melden tenzij dit uitdrukkelijk bij de toelichting van de vergadering vermeld staat. Dit kan het geval zijn als wij vooraf veel belangstelling verwachten voor één of meer onderwerpen op de raadsagenda en het te verwacht aantal bezoekers de beschikbare capaciteit op de publieke tribune overstijgt.

Vergaderingen zijn via stein.bestuurlijkeinformatie.nl tevens live te volgen middels een livestreamverbinding.

Ja, dat kan. De gemeenteraad maakt gebruik van de vergaderapplicatie iBabs. In iBabs plaatst de griffie alle openbare (vergader)stukken van de gemeenteraad. U kunt de app van iBabs downloaden op uw smartphone of tablet en u kunt hierop inloggen door gebruik te maken van onderstaande inloggegevens:

site: stein
Emailadres: burger
Wachtwoord: burger

U kunt met deze inloggegevens ook inloggen op de webversie van iBabs via: https://www.ibabs.com.

De griffie is de ambtelijke ondersteuning van de gemeenteraad.
U kunt de griffie benaderen als u in contact wilt komen met de raad, wilt inspreken bij een commissievergadering, een brief wilt sturen aan de raad of gewoon een vraag heeft over het raadswerk of de besluitvorming van de raad.

De griffier is de eerste adviseur van de gemeenteraad en haar commissies, de fracties, de raadsleden en de commissieleden. Tijdens de gemeenteraadsvergadering en de raadscommissies zit de griffier naast de voorzitter en ondersteunt haar in haar taak als voorzitter van de vergadering.
De griffie(r) adviseert, ondersteunt en faciliteert de gemeenteraad, de raadscommissies en individuele raads- en commissieleden. De griffie is onafhankelijk en neutraal. Vanuit deze positie kan een griffie een raads- of commissielid professioneel bijstaan en adviseren.
De griffie bestaat uit de raadsgriffier, een raadsadviseur/plaatsvergangend griffier en een griffiemedewerker.

Het vragenrecht van raadsleden is een essentieel instrument dat hen helpt om inlichtingen te verkrijgen en beter in hun rol te functioneren. Dit recht is geregeld in de Gemeentewet en staat ook nader in het Reglement van Orde. Raadsleden kunnen schriftelijk of mondeling vragen stellen aan het college of de burgemeester, wat hen de mogelijkheid biedt om beter in hun rol te functioneren en de inwoners beter te vertegenwoordigen. Het vragenrecht is dus een belangrijk instrument dat raadsleden kan helpen om hun taken effectiever uit te voeren en de communicatie met de inwoners te verbeteren.

Een raadslid kan tijdens een raadsvergadering een motie indienen. Via een motie vraagt een raadslid het college iets te doen of te laten. Een motie heeft een politieke betekenis. De raad neemt een besluit over de motie. Een aangenomen motie moet in principe worden uitgevoerd door het college. Het college kan ervoor kiezen een motie niet uit te voeren, omdat het een verzoek is. De raad kan een motie ook gebruiken om een algemeen standpunt in te nemen over een onderwerp dat speelt maar waarover niet direct een besluit wordt genomen. Dan is het meer een algemene uitspraak van de raad of de gemeente. Een motie kan betrekking hebben op een onderwerp van de agenda of op een onderwerp dat niet op de agenda staat. In het laatste geval spreken we over een motie vreemd aan de orde van de dag.

Ondersteuning vanuit de griffie
Bij een voorgenomen motie kan gebruik gemaakt worden van de adviserende rol van de griffie. Het gaat dan om een technisch-inhoudelijke check van de formulering van het verzoek, maar ook over de juiste procedures. Verder kan de griffie advies geven over de financiële onderbouwing of bestuurlijk-juridische kwesties. Ook kan de griffie adviseren over eerdere besluitvorming in de raad en problemen met de consistentie van beleid. Bij problemen met de inhoud kan de griffie doorverwijzen naar de verantwoordelijke afdeling in het stadhuis of de verantwoordelijk wethouder. Verzoek is om moties tijdig in concept voor te leggen aan de griffie, zodat eventuele fouten niet pas tijdens de behandeling in de raad aan het licht komen.

Een raadslid kan tijdens een raadsvergadering een amendement indienen. Met een amendement wordt het raadsbesluit gewijzigd. Meestal gebeurt dit omdat een partij het met een onderdeel uit het besluit niet eens is. Het kan ook zijn dat bijvoorbeeld meer geld ter beschikking wordt gesteld door de raad. Dan wordt het genoemde budget geamendeerd.

Subamendement
Wanneer een amendement is ingediend, kan een ander raadslid daarop nog een kleine wijziging in de tekst aanbrengen. Deze wijziging heet een subamendement.

Ondersteuning vanuit de griffie
Bij een voorgenomen amendement kan gebruik gemaakt worden van de adviserende rol van de griffie. Het gaat dan met name om de check of de tekst van het besluit in het amendement zo is geformuleerd dat dit direct kan worden opgenomen in het raadsbesluit. Verzoek is om amandementen tijdig in concept voor te leggen aan de griffie, zodat eventuele fouten niet pas tijdens de behandeling in de raad aan het licht komen.

Raadsleden kunnen zelf voorstellen doen aan de gemeenteraad. Dit heet dan een initiatiefvoorstel. Via zo’n initiatiefvoorstel kan de raad zelf voorstellen doen voor kaders en uitvoering van het gemeentelijk beleid.

Ondersteuning vanuit de griffie
Bij een voorgenomen initiatiefvoorstel en -besluit kan gebruik gemaakt worden van de adviserende rol van de griffie. Het gaat dan vooral om technische ondersteuning bij het opstellen van het voorstel en besluit.

Deze mogelijkheid geeft een raadslid het recht een verzoek in te dienen om het college te bevragen over een onderwerp dat niet op de agenda van de raadsvergadering staat (artikel 155 lid 2 Gemeentewet). Het middel is bedoeld om een essentieel actueel politiek punt aan de orde te stellen, en daarover een collegelid te bevragen. Elk individueel raadslid kan verzoeken om een interpellatie, maar de raad als geheel bepaalt of de interpellatie wordt toegestaan.

Het budgetrecht is de bevoegdheid van de raad om financiële middelen aan het college beschikbaar te stellen (artikel 189 Gemeentewet). Via raadsbesluiten machtigt de raad het college om uitgaven te doen en inkomsten te verwerven. Het budgetrecht is een belangrijk instrument om politieke invloed uit te oefenen. De raad kan sturen door meer of minder geld aan een bepaald doel toe te wijzen.
In de Gemeentewet staat dat de raad er ook op moet toezien dat de begroting in evenwicht is, of dat dit evenwicht de eerstvolgende jaren wordt gerealiseerd. Het college moet de raad daarvoor een ontwerpbegroting aanbieden. De begroting wordt door de raad vastgesteld en kan tot uiterlijk het eind van het desbetreffende begrotingsjaar door de raad worden gewijzigd. In de financiële verordening kunnen raad en college aanvullende afspraken maken over de invulling van het budgetrecht van de raad.

Op voorstel van 1 of meerdere raadsleden kan de raad een onderzoek naar het beleid van het college instellen. Dat kan op verschillende manieren: door een extern bureau, een onafhankelijke commissie of via een raadsonderzoek. Bij het instellen van een raadsonderzoek is de steun van een meerderheid van de raad vereist.
Uit eigen gelederen stelt de raad een onderzoekscommissie samen met een voorzitter en een vicevoorzitter. Vervolgens worden er hoorzittingen georganiseerd, waar de commissie getuigen en specialisten in het openbaar verhoort. Zo nodig gebeurt dat onder ede. Ook worden betrokkenen en specialisten opgeroepen schriftelijk te reageren. Op basis van een eindverslag met de uitkomsten van het onderzoek beslist de raad wat de consequenties van het onderzoek zijn.
Het raadsonderzoek is een ‘zwaar’ instrument vanwege de arbeidsintensiteit, de consequenties voor de betrokkenen en de mogelijke politieke gevolgen. Verder zal een raadsonderzoek niet in alle gevallen tot een verheldering van de feiten kunnen leiden, bijvoorbeeld als er derden bij zijn betrokken. Deze derden zijn niet verplicht om mee te werken aan een raadsonderzoek. Het is dus raadzaam om niet te snel gebruik te maken van het recht van onderzoek en eerst andere alternatieven te bekijken.

Voor elk raadslid bestaat het expliciete recht op ambtelijke bijstand dat aan de raad en aan elk individueel raadslid wordt toegekend. Bovendien is er een recht op fractieondersteuning. Beide rechten heeft de raad nader uitgewerkt in een verordening.

Als een vergadering live wordt uitgezonden, dan vindt u de uitzending op de pagina waar de agenda en de stukken gepubliceerd zijn. Ga dus naar de betreffende vergadering, en u vindt de uitzending vanzelf. Enkele minuten na een vergadering kunt u hier ook de vergadering terugkijken.

De TV-zender van MijnStreek Vandaag is te ontvangen in heel Zuid-Limburg via je lokale provider. Raadsvergaderingen zijn via de volgende kanalen te volgen:

• Ziggo: kanaal 41 & 45
• KPN: kanaal 1405 & 1372
• Delta: kanaal 12
• Odido: kanaal 799 (heel Nederland)
• Livestream: klik hier

In het Reglement van Orde beschrijft hoe de raad werkt en vergadert. Denk hierbij aan het uitschrijven van een vergadering, het openbaren van de agenda, het inspreekrecht van burger, het benoemen van wethouders, de procedure van het stemmen en de instrumenten van de raad.

Lees hier het Regelement van Orde:

De verordening rechtspositie raads- en commissieleden beschrijft de rechten die raadsleden en commissieleden hebben. Denk aan bijvoorbeeld toegang tot ICT-materialen en reiskosten.

Lees hier de verordening:

De verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning regelt twee dingen. Het recht op ambtelijke bijstand houdt in dat elk raadslid ambtelijke hulp kan inschakelen om bijvoorbeeld een motie te schrijven. Daarnaast staan de regels beschreven over hoe fracties om moeten gaan met de financiële ondersteuning die zij krijgen elk jaar.

Lees hier de verordening:

De werkgeverscommissie is een kleine afvaardiging van de raad. De raadsleden in deze commissie oefenen het werkgeverschap uit ten aanzien van de griffier en het andere griffiepersoneel.

Lees hier de verordening:

Het Seniorenconvent fungeert namens de raad als overlegplatform voor alle tot de raad behorende aangelegenheden met een vertrouwelijk, politiek gevoelig en/of urgent karakter.

Lees hier de verordening:

De auditcommissie heeft als doel de raad gevraagd en ongevraagd te adviseren over zijn kaderstellende en controlerende rol ten aanzien van de gemeentefinanciën.

Lees hier de verordening:

De vertrouwenscommissie regelt de benoeming, herbenoeming en de klankbordgesprekken van de burgemeester.

Lees hier de verordening: